KAPITULO 15
1 1
Tingnan ang tala 22 6 sa Mateo 5.
1 2Tingnan ang tala 2 1 sa Mat. 27. Sa ilalim ng kataas-taasang kapangyarihan ng Diyos, ang Aliping-Tagapagligtas ay hinatulan hindi lamang ng mga pinunong Hudyo bilang tupa sa harap ng manggugupit (Isa. 53:7), sa 14:53-65, bagkus ng Romanong gobernador din, bilang isang kriminal sa harap ng mga nagbibintang (14:64), sa bb. 1-15, upang Siya ay mamatay at mapaglingkuran ang mga makasalanan sa pamamagitan ng Kanyang buhay bilang isang pantubos (10:45), hindi lamang para sa mga Hudyo na kinatawan ng mga namumunong Hudyo, bagkus para rin sa mga Hentil na kinatawan ng Romanong gobernador. Tingnan ang tala 37 1 sa kap. 12.
5 1Ang Aliping-Tagapagligtas ay hindi nagtanggol sa Kanyang Sarili.
8 1Sa ilang manuskrito ay binabasang, nagsipagsigaw.
13 1Ito ay isang di-resonableng pagsigaw.
15 1Inilantad nito ang kadiliman at kawalang-katarungan ng pulitika ng tao sa sukdulan. Yaon ay isang katuparan ng propesiya hinggil sa paghihirap ng Aliping-Tagapagligtas sa Isa. 53:5, 8.
15 2Tingnan ang tala 26 2 sa Mat. 27.
16 1Para sa bb. 16-20, tingnan ang mga tala sa Mat. 27:27-31.
16 2O, sa loob
17 1Sinasagisag ang pagkamaharlika, ginamit dito bilang isang pangungutya (b. 20).
17 2O, sa palibot ng Kanyang ulo.
18 1Tingnan ang tala 29 2 sa Mat. 27.
21 1Para sa bb. 21-38, tingnan ang mga tala sa Mat. 27:32-51.
23 1O, inalok Siya ng alak na hinaluan ng mira.
25 1Yaon ay, ika-9 ng umaga.
28 1Marami sa mahahalagang manuskrito ang nag-aalis ng bersikulong ito.
29 1Ito ay isang pagpilipit sa salita ng Aliping-Tagapagligtas, “Gibain (ninyo) ang templong ito,” sa Juan 2:19.
30 1Kung ililigtas Niya ang Kanyang Sarili ay hindi Niya tayo maililigtas.
33 1Yaon ay, ika-12 ng tanghali.
33 2Yaon ay, ika-3 ng hapon.
34 1Aramaiko.
40 1Ang ina ng Aliping-Tagapagligtas (Mat. 13:55).
40 2Maaaring munti sa sukat o sa gulang.
40 3Ang maybahay ni Zebedeo at ina nina Santiago at Juan (Mat. 27:56).
42 1Tingnan ang tala 38 1 sa Juan 19.
43 1Ang pantukoy ay nagpapahiwatig sa isang taong kilalang-kilala.
46 1Ito ay para sa katuparan ng Isa. 53:9a.